Liza
SLAPEN in de KERK
Het woord KERK wordt op verschillende manieren gebruikt. Natuurlijk het gebouw waar diensten worden gehouden, maar ook wordt een groep mensen wel aangeduid als de kerk.
De vraag: ‘Ben jij van de kerk’? Zal niet onbekend voorkomen. De vraag of je een Christen bent of gelovig, is mij niet vaak gesteld.
De kerk heeft wel altijd aandacht. Als daar wat gebeurt is het ook snel in het nieuws. Ook spreekwoorden en gezegden waarin de kerk wordt genoemd zijn niet onbekend:
– De kerk in het midden houden
– De kogel door de kerk schieten
– Vloeken in de kerk
– Ben je soms in de kerk geboren?
Maar nu een punt van aandacht.
Aandacht in de kerk is een thema op zich. Als je in de kerk bent, als je een kerkdienst bijwoont, is het niet meer dan normaal dat je je aandacht erbij houdt. Je komt immers met het doel om informatie te halen. De overdenking zal bijdragen aan je geloof, daar ga je voor. Letterlijk en figuurlijk. Aandacht is nodig en SLAPEN zeker niet de bedoeling. Een verhaal uit Handelingen brengt ons bij het onderwerp slapen in de kerk.
Het in slaap sukkelen tijdens een overdenking? Nooit gehad! Of toch? Nou, toegegeven, de ene voorganger is de andere niet.
Wát er verteld wordt en hóe is sterk bepalend, voor mij althans. Maar natuurlijk wat de één spannend vindt, vindt de ander juist niet en andersom.
Ik ben opgevoed in een kerkelijke omgeving waarbij slapen in de kerk zeker ‘not done’ was maar dat is eigenlijk nergens. Anderzijds vielen sommige mannen van de kerkenraad net niet omver, of hoorde ik mijn stiefvader snurken tijdens het – wat we noemden – lange gebed.
Er zijn ook kerkgebouwen waar je een overnachting kan boeken. bed en breakfast, een creatief idee om een stukje cultureel erfgoed een nieuwe bestemming te geven, zo wordt er geadverteerd.
Nu naar HANDELINGEN
Eutychus zat in het kozijn en viel in slaap
Bekend is het verhaal in Handelingen 20 vers 7 – 12 van de tiener Eutychus die tijdens een lange preek van Paulus in de vensterbank zat te luisteren en in slaap viel. Dus wakker blijven in kerk; daar wordt dit verhaal al snel voor gebruikt. Honderden jaren geleden gaf Calvijn zijn visie. Grappig genoeg kan Calvijn het tegelijkertijd niet laten om toch fel van leer te trekken tegen het slapen in de kerk maar dan op een andere manier.
Het verhaal, een vrije versie.
Ergens in april in het jaar 57 na Christus in Klein Azië woonde Eutychus (betekent: De gelukkige). Ongeveer 2 eeuwen geleden vierde hij het Joods Paasfeest in Troas, ten noordwesten van Turkije. De Joodse mensen in Turkije die Jezus zijn gaan volgen, komen in een zaal van de synagoge bij elkaar en Paulus heeft het hoogste woord. Hij weet niet van ophouden en praat maar door en door en door.
Over zijn eigen leven dat zo veranderd is toen hij Jezus is gaan volgen.
Over andere discipelen die hij heeft ontmoet en die hem verhalen over Jezus vertelden. Over de mannen en vrouwen die elke week in Jeruzalem bij elkaar komen om te praten over wat Jezus heeft gedaan. Over de reis die hij maakte zeilend vanaf Filippi…. De zaal is vol en de toehoorders stellen vragen. Het wordt later en later. Er zijn olielampen die wat licht geven maar ze walmen en de lucht wordt bedompt. Een jongen met de naam Eutychus luistert en luistert, maar hij dommelt weg. Ongelukkig genoeg zit hij bij een open raam. Hij valt van de derde verdieping naar beneden.
En dán gebeurt er een wonder. Paulus rent naar beneden, omarmt de jongen en kort weergegeven; die brengt het er levend van af, zo staat dat in Handelingen 20.
De verhalen zijn inspirerend omdat het spiegelverhalen zijn van het Paasverhaal. De schrijver vertelt: Wat er eerder door de kracht van Jezus gebeurde, kan ook nu gebeuren.
De vraag die wel wordt gesteld is of Eutychus na die val wel écht dood was, of alleen bewusteloos, is niet belangrijk! Het geloof van degenen die erbij waren geeft de doorslag.
Hij is niet dood, hij leeft. Dit verhaal wordt dus gebruikt om aan te geven dat je te allen tijde je aandacht erbij moet houden en dat klopt, maar er is meer van te zeggen.
Calvijn heeft namelijk ook een visie en die zegt hierover: Ik zie geen enkele reden, waarom sommige bijbeluitleggers zo heftig uitvaren tegen de slaperigheid van deze jongen en durven te zeggen dat zijn dood de straf was voor dit onbehoorlijke gedrag. Men moet zich er eerder over verwonderen dat hij zo lang heeft weten te strijden tegen de slaap die zich tijdens de nacht krachtig aan hem opdrong en waardoor hij uiteindelijk overwonnen werd.
Dat de slaap hem, zonder dat hij het wilde, bekropen en overmand heeft, kan men hier wél uit opmaken dat hij niet in de vensterbank is gaan zitten om eens lekker uit te rusten. Omdat er zoveel personen in de bovenzaal aanwezig waren, moest Eutychus wel in de vensterbank gaan zitten. Want het zou een schandelijke losbandigheid zijn waarmee iemand het hemelse evangelie veracht, wanneer men in het venster gaat zitten, terwijl er elders in de zaal ruimte was.
Het is inderdaad een teken van luiheid wanneer men een plaats uitzoekt die gelegenheid biedt om te slapen. Maar dat Eutychus door de slaap overmand werd terwijl hij in het venster zat, bewijst niets anders dan dat hij buiten zijn schuld door de zwakheid van zijn natuur bezweken is, evenals wanneer iemand een flauwte krijgt door honger of vermoeid raakt door al te grote inspanning.
En dan schrijft Calvijn – Terecht valt WEL de slaperigheid te berispen van iedereen die vol aardse zorgen onnadenkend naar de kerk komt of die vol van eten en wijn daardoor slaperig wordt; en die, hoewel ze in andere zaken waakzaam genoeg zijn, toch slaperig naar Gods Woord en de preek luisteren. Van al deze dingen kunnen we Eutychus niet beschuldigen, want Lukas zegt duidelijk dat hij pas ná middernacht door een diepe slaap werd overvallen en drie verdiepingen naar beneden viel. Zelf had ik het nooit zo bekeken.
Die Calvijn toch, een man met een visie. Laten we voorzichtig zijn met ons oordeel.